Kuru fasulye çeşitleri tane boyutu, renk ve pişme davranışıyla ayrılır: dermason orta boy ve kahverengimsi, şeker fasulye iri ve yuvarlağa yakın, barbunya ise alacalı ve kırmızı çizgilidir. Hangisini seçeceğin yapacağın yemeğe bağlı; klasik kuru fasulye yemeğinde dermason en çok tercih edilenlerden.
Çeşitlerin farklarını, yemeklerde hangisinin nerede iyi gittiğini ve seçerken nelere bakacağını aşağıda anlattım.
Dermason fasulye nedir?
Baktığım kaynaklarda dermason, kahverengimsi, orta büyüklükte ve oval bir fasulye olarak tarif ediliyor; en çok tüketilen çeşitlerden biri sayılıyor ve nispeten kısa sürede pişmesiyle öne çıkıyor. Etli ya da etsiz klasik kuru fasulye yemeği için güvenilir bir seçim.
Şeker fasulye
İri taneli ve yuvarlağa yakın şekliyle tanınır; İspir fasulyesi de bu gruba giriyor. Taneler büyük olduğu için ıslatma ve pişirmede biraz daha sabır isteyebilir. Tanesi bütün kalan, dolgun görünümlü bir yemek arayanlar için uygun.
Barbunya
Bej zemin üzerinde kırmızı çizgileri olan alacalı bir çeşit. İri tanelidir ve hafif tatlımsı bir tadı olduğu söylenir. Sıkça zeytinyağlı yemeklerde ve pilaki tarzı tariflerde kullanılır; taze sezonunda ayrı, kurusu ise yıl boyunca bulunur.
| Çeşit | Görünüş | Sık kullanıldığı yer |
|---|---|---|
| Dermason | Orta boy, oval, kahverengimsi | Etli ve etsiz kuru fasulye yemeği |
| Şeker fasulye | İri, yuvarlağa yakın | Dolgun dokulu yemekler |
| Barbunya | İri, alacalı, kırmızı çizgili | Zeytinyağlı, pilaki |
Hangi fasulyeyi seçmeli?
- Klasik kuru fasulye için: Dermason ya da şeker fasulye.
- Zeytinyağlı soğuk yemek için: Barbunya.
- Daha çabuk pişsin istiyorsan: Orta boy taneli, yeni mahsul fasulye.
Alırken taneler birbirine yakın boyda, kırıksız, rengi canlı ve kokusu temiz olmalı. Çok eski ürün geç pişer ve dokusu kuru kalabilir. Mağazada kuru fasulye çeşitleri yerine şu an organik nohut ya da yeşil mercimek gibi baklagilleri bulabilirsin; tüm baklagil ve unlar için bakliyat ve un kategorisi burada.
Pişirme için genel ipuçları
Fasulyeyi akşamdan soğuk suda ıslatıp ıslatma suyunu atmak pişme süresini kısaltır ve dokuyu düzgünleştirir. Tuzu ve salçayı pişirmenin sonuna doğru eklemek yaygın bir öneri. Pişirme süresi çeşide, ürünün yaşına ve tencereye göre değiştiği için süreye değil, tanenin ezilme kıvamına bakmak daha güvenli.
Bulgur pilavı ve turşu ile servis ettiğinde doyurucu bir sofra olur. Sofraya ya da hediyeye gurme bir dokunuş eklemek istersen hediye kutusu oluştur sayfasından kendi kutunu hazırlayabilirsin.
Saklama
Kuru fasulyeyi hava almayan, kapağı sıkı kapanan bir kavanozda, serin ve karanlık bir yerde sakla. Farklı çeşitleri aynı kapta karıştırma; tane boyutları ve pişme süreleri farklı olduğu için yemekte bir kısmı lapa olurken diğeri diri kalabilir. Yeni aldığın paketle eskisini birleştirmemek de aynı nedenle iyi bir alışkanlık.
Fasulyeyi nasıl hazırlamalı?
Pişirmeden önce fasulyeyi bir tepsiye yayıp ayıklamak iyi bir alışkanlık: kırık taneleri, küçük taşları ve kurumuş kabukları ayır. Ardından birkaç kez yıka ve soğuk suda ıslat. Islatma süresi için çoğu tarif gece boyunca beklemeyi öneriyor; bu sürede fasulye suyu çekip yumuşar.
Yemeği hazırlarken önce fasulyeyi tek başına haşlayıp ilk suyunu dökmek, sonra yeni suyla pişirmeye devam etmek bazı tariflerde uygulanıyor. Bu adım zorunlu değil; tercihe göre değişiyor. Önemli olan fasulyenin yemeğe girmeden önce yarı yumuşak hale gelmesi ve baharat ile sebzenin onu boğmamasıdır.
Aynı kapta farklı çeşitleri pişirmeyi de denemek isteyen olur; bunun için tane boyutları yakın olanları seçmek gerekir. Bir de yemeğin kıvamı için pişirme suyunun bir kısmını ayırıp gerektiğinde eklemek, tencereye hep sıcak su koymaktan daha iyi sonuç verir.
Etiket okurken çeşit adının yanında üretim yılına ya da paketleme tarihine bakmak faydalı. Aynı çeşit bile eski mahsulde daha geç pişer. Açık tartılan fasulyede ise tanelerin kuru ama canlı görünmesi, matlaşmış ya da soluk renkli olmaması iyi bir işarettir. Emin değilsen önce az miktarda alıp bir yemekte denemek, büyük paket almaktan daha güvenli olur.
Kısa cevap
- Dermason orta boy ve oval, şeker fasulye iri ve yuvarlak, barbunya alacalı ve kırmızı çizgilidir.
- Klasik yemek için dermason ya da şeker fasulye, zeytinyağlı için barbunya uygundur.
- Yeni mahsul, bütün ve temiz kokulu taneyi seç.
- Çeşitleri karıştırmadan, kapalı kapta ve serin yerde sakla.
