Dut pekmezi, dut meyvesinin suyunun uzun süre kaynatılıp koyulaştırılmasıyla yapılan geleneksel bir pekmezdir; üzüm pekmezinden farkı ham maddesidir, yani meyvenin kendisi. Bu fark tadı, kokuyu ve bazen kıvamı etkiler.
Aşağıda iki pekmezin nasıl yapıldığını, nasıl ayrıştığını ve mutfakta nasıl kullanılacağını sırayla anlattım.
Dut pekmezi nedir?
Pekmez, meyve suyunun yoğunlaştırılmasıyla elde edilir. Dut pekmezinde meyve olarak dut kullanılır; sıkılan ya da süzülen dut suyu uzun süre kaynatılarak koyu, yoğun bir kıvama getirilir. Bazı üreticiler suyun berraklaşması için geleneksel bir toprakla bekletme yöntemini kullanır, bazıları kullanmaz; hangi yöntemin izlendiğini ürün etiketinden ya da üreticiden öğrenebilirsin.
Üzüm pekmezinden farkı ne?
Asıl fark ham maddede: biri dut, diğeri üzüm. Yöntem benzer olsa da meyvenin kendi aroması son ürüne taşınır. Üzüm pekmezi üzüme özgü meyvemsi tonla, dut pekmezi ise dutun kendine has tadıyla anılır. Kıvam, renk ve tatlılık ise markadan markaya ve üretim yönteminden üretim yöntemine değiştiği için kesin bir sıralama yapmak doğru olmaz.
| Özellik | Dut pekmezi | Üzüm pekmezi |
|---|---|---|
| Ham madde | Dut | Üzüm |
| Tat yönü | Dutun kendine has aroması | Üzüme özgü meyvemsi ton |
| Kıvam ve renk | Markaya göre değişir | Markaya göre değişir |
| Kullanım | Tahinle, kahvaltıda, tatlılarda | Tahinle, kahvaltıda, tatlılarda |
Mağazadaki pekmezler
Üzüm pekmezi arıyorsan Organik üzüm pekmezi 380 gramlık kavanozda satılıyor. Ürün adında organik ifadesi geçiyor; içerik ve sertifika ayrıntısı için ürün sayfasına bakabilirsin. Farklı bir tat ararsan Organik keçiboynuzu pekmezi de üzümden ayrı, kendine has bir seçenek.
Hepsini bir arada görmek için tatlı ve kahvaltılık kategorisine göz atabilirsin.
Pekmez mutfakta nasıl kullanılır?
Pekmezin en bilinen kullanımı tahinle karışımı: bir tabağa tahin ve pekmez konur, ekmek banılarak yenir. Oranı damak tadına göre ayarlayabilirsin; tahin ağırlıkta olursa daha az tatlı, pekmez ağırlıkta olursa daha tatlı olur.
- Tahin pekmez karışımı olarak ekmekle
- Yoğurt, lor ya da kaymağın üzerine
- Pankek, krep ve tatlılarda şurup yerine
- Ceviz ve kuru meyveyle kahvaltılık tabağında
- Peynirli tostun yanında küçük bir kâsede
Seçerken nelere bakılır?
Etikette içindekiler listesine bak; saf pekmezde ham madde olarak yalnızca meyve yazar. Şeker ya da glikoz şurubu eklenmiş ürünlerde bunlar listede açıkça görünür. "Daha koyu olan daha iyidir" gibi genel bir kural yoktur, tat ve kullanım amacın belirleyici olur.
Kavanozu açtıktan sonra kapağı kapalı ve serin bir yerde saklamak, temiz kaşıkla almak yeterli. Pekmezle birlikte tahin de alıyorsan Organik susam tahini bu ikiliyi tamamlıyor.
Evde nasıl saklanır ve servis edilir?
Pekmez doğası gereği yoğun bir üründür; soğukta daha da koyulaşır. Bu yüzden servis etmeden önce kavanozu oda sıcaklığında bir süre bekletmek akışkanlığı artırır. Sıcak su dolu bir kâsede kavanozu kısa süre bekletmek de kıvamı gevşetmek için yaygın bir yöntemdir, yeter ki su kavanozun içine girmesin.
Kavanoz kenarında ya da dibinde kristalleşme görürsen bu, pekmezlerde sık rastlanan bir durumdur. Ürünün etiketindeki saklama ve kullanım notları esas alınmalı. Her kullanımda temiz, kuru bir kaşık kullanmak ürünün daha uzun süre düzgün kalmasına yardımcı olur.
Sofraya koyarken küçük bir kâseye almak da pratik. Hem kavanozun ağzı kirlenmez hem de tahin, ceviz, peynir gibi eşlikçilerle birlikte güzel bir kahvaltılık tabağı oluşur. Pekmez yalnızca kahvaltıya özgü değil; kek hamuruna, kurabiyeye ve sütlü tatlılara tatlandırıcı olarak katılabilir.
İki pekmezi aynı sofrada denemek de iyi bir fikir. Küçük kaselere biraz üzüm, biraz keçiboynuzu pekmezi koyup aynı ekmek ve tahinle tatmak, farkı kelimelerle değil damakla görmenin en kolay yolu. Sonra hangisini hangi kullanım için tercih ettiğine karar verebilirsin; kimi yoğurda, kimi tahine, kimi tatlıya daha yakışır buluyor.
Alışverişte kavanozun net ağırlığına ve içindekiler satırına bakmayı unutma. Aynı gramajda iki ürünün kıvamı bile birbirinden çok farklı olabilir, bu yüzden ilk alımda küçük kavanozla başlamak mantıklı.
Kısa cevap
- Dut pekmezi dut suyunun kaynatılıp yoğunlaştırılmasıyla yapılır; üzüm pekmezi üzümden.
- Fark ham maddede ve bu yüzden tatta; kıvam markaya göre değişir.
- İkisi de tahinle, yoğurtla ve tatlılarda benzer biçimde kullanılır.
- Etikette içindekilere bak; saf pekmezde yalnızca meyve olmalıdır.
- Mağazada organik üzüm ve keçiboynuzu pekmezi bulunuyor.
