Çorba istiyorsan kırmızı mercimek, tanesinin duracağı bir yemek ya da salata istiyorsan yeşil mercimek seç. Fark rengi kadar yapıda: kırmızı mercimek kabuksuz ve çoğunlukla ikiye bölünmüş olarak satılır, pişerken dağılır; yeşil mercimek bütün haliyle kalır ve şeklini korur.
Aşağıda iki mercimeğin mutfaktaki davranışını, pişirme farklarını ve hangi tarife hangisinin yakıştığını bulacaksın.
Kırmızı mercimek nasıl davranır?
Kırmızı mercimek kabuksuz olduğu için suyu çabuk çeker, kısa sürede yumuşar ve kendiliğinden dağılıp kıvam verir. Blendırdan geçirmeye bile gerek kalmadan pürüzsüze yakın bir çorba çıkar. Türk mutfağındaki klasik mercimek çorbasının temeli budur.
Pişirmeden önce yıkamak yeterli, ıslatmak gerekmiyor. Olla'da bu işe uygun bir seçenek var: organik kırmızı mercimek 1 kg, sayfasında üreticisi Tardaş Organik olarak belirtilen paket.
Yeşil mercimek neden yemekte tercih edilir?
Yeşil mercimek bütün taneli olduğu için pişerken yumuşar ama dağılmaz, hafif bir diş direnci bırakır. Bu özellik onu kuru yemeklerde, pilavla yapılan tariflerde, salatalarda ve köfte harcında kullanışlı yapar.
Pişme süresi kırmızıdan uzundur. Tuzu pişirmenin sonuna doğru eklemek, tanelerin sert kalmasını önlemek için sık duyulan bir ipucu. Tane bütünlüğüne ihtiyacın varsa yeşil mercimek sayfasına göz atabilirsin.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Kırmızı mercimek | Yeşil mercimek |
|---|---|---|
| Hali | Kabuksuz, çoğu bölünmüş | Bütün tane |
| Pişme hızı | Hızlı | Daha yavaş |
| Pişince | Dağılır, kıvam verir | Şeklini korur |
| Islatma | Gerekmez | İstersen kısa ıslatma |
| En uygun yer | Çorba, püre, köfte | Yemek, salata, pilav |
Hangi tarife hangisi?
- Mercimek çorbası: kırmızı. Soğan, havuç ve patatesle suda pişirip ezmek yeterli.
- Mercimek köftesi: kırmızı. Bulgurla birlikte pişince kendiliğinden kıvam tutar.
- Kuru yemek ve pilav: yeşil. Tane tane kalması istenen yerlerde.
- Salata: yeşil. Haşlayıp soğutunca zeytinyağı ve limonla güzel bir taban olur.
- Dolgu ve börek içi: iki tür de olur; kıvam isteğine göre.
Çorba ve köfte tariflerinde bulgurla eşleşmeyi seviyorsan Olla'nın bulgur ürününe de bakabilirsin.
Pişirme ve saklama ipuçları
İki mercimeği de pişirmeden önce yıka, içinden taş ya da bozuk tane ayıkla. Su miktarı için paket üzerindeki talimatı ve tarifin istediği kıvamı esas al; çorba için daha çok, yemek için daha az su gerekir.
Saklarken ışıktan, nemden ve ısıdan uzak, kapaklı bir kavanoz ya da kapalı bir kutu kullan. Böylece bakliyat uzun süre temiz kalır.
Hangisini almalıyım?
Mutfağında tek tür bulundurmak istiyorsan, çorbayı çok yapıyorsan kırmızıyı, yemek ve salatayı çok yapıyorsan yeşili al. İkisini de bulundurmak, farklı kıvamlar için en esnek çözüm.
Çorba yaparken pratik bir yöntem
Kırmızı mercimekle çorba yaparken soğanı yağda kavurup havucu ve patatesi ekle, sonra yıkanmış mercimeği ve suyu ilave et. Her şey yumuşayınca blendırdan geçirmek ya da çatalla ezmek yeterli. Kırmızı mercimek zaten dağıldığı için ekstra bir kıvam verici gerekmez.
Çorbanın üstüne yağda çevrilmiş pul biber ya da bir sıkım limon çok yakışır. Yanında kızarmış ekmek küpleri sevenler için de klasik bir eşleşme bu. Limonu servis sırasında eklemek, taze kokusunu korur.
Yeşil mercimekle salata nasıl yapılır?
Yeşil mercimeği yıkayıp yumuşayana kadar haşla, süzgeçte suyunu iyice akıt ve ılıkken tuz, zeytinyağı ve limonla karıştır. Üzerine doğranmış soğan, maydanoz ya da nane eklersen sofranın serin ve doyurucu bir tabağı olur. Tanelerin dağılmaması için haşlama süresini tarifin önerdiği düzende tut ve sürekli karıştırma.
Aynı mercimeği pirinç ya da bulgurla pişirip üstüne kızarmış soğan serpmek de uzun süredir sevilen bir kombinasyon. Böyle bir tabakta mercimeğin dağılmaması ve kendi dokusunu koruması hem görünüm hem lezzet açısından önemli.
Alışveriş yaparken paketin üzerindeki üretim ve son tüketim bilgisini kontrol et, tanelerin düzgün ve toz içermeyen yapıda olmasına dikkat et. Taze bakliyat daha eşit pişer ve tarif sonucu daha tutarlı olur. Mutfağında düzenli kullanıyorsan küçük paketler yerine tek seferde makul miktarda almak pratik olur.
Kısa cevap
- Çorba ve köfte için kırmızı mercimek, kolay dağıldığı için idealdir.
- Yemek, pilav ve salata için yeşil mercimek, tanesini koruduğu için uygundur.
- Kırmızı hızlı pişer ve ıslatma gerektirmez; yeşil biraz daha uzun sürer.
- İkisini de yıkayıp kapaklı kapta, serin ve kuru yerde sakla.
- Tarif hangi dokuyu istiyorsa mercimeği ona göre seç.
